Veel gestelde vragen en antwoorden


Schapenbegrazing

Waarom wordt er op veel plekken niet meer gemaaid met maaimachines maar grazen er schapen?

Sommige gebieden zijn beter te beheren met schapen omdat ze vaak erg nat zijn waardoor maaien lastiger wordt. Ook wordt schapenbegrazing ingezet op Japanse Duizendknoop en Reuzen Berenklauw maar in de meeste gebieden is het doel van schapenbegrazing het verkrijgen van een afwisselende structuur van gras- en kruidenvegetatie wat zorgt voor een rijkere biodiversiteit in de stadsparken van Deventer. 


Krijgt Deventer Schaapskudde subsidie vanuit de gemeente?

Deventer Schaapskudde werkt in opdracht van Het Groenbedrijf. Op kaart staat exact weergeven welke gebieden gemaaid worden door Het Groenbedrijf en welke gebieden begraasd worden door de schapen. Deventer Schaapskudde krijgt betaald voor de gebieden die door de schapen worden begraasd en krijgt geen subsidie vanuit de gemeente Deventer.

 

Er blijven soms nog veel houtige stengels achter nadat de schapen zijn geweest, moet dit niet alsnog gemaaid worden?

Het beeld na schapenbegrazing is anders dan na maaien. Bloemrijke stukken worden in het bloeiseizoen overgeslagen waardoor de bloemen zaad kunnen zetten en zich kunnen verspreiden, de vegetatie ziet er daardoor vaak wat ruiger uit, maar het achterblijven van droge stengels is juist nuttig voor insecten omdat zij zo een plek hebben om te overwinteren.

 

Waarom lopen de schapen in gebieden waar ook honden uitgelaten worden?

De gemeente kijkt welke gebieden geschikt zijn voor schapenbegrazing en dat zijn in veel gebieden plekken waar mensen ook hun hond uitlaten. Door de schapen elke dag een nieuwe graasplek te geven “schuift” de kudde snel door waardoor de overlast van korte duur is.

 

Is schapenmest niet schadelijk voor honden en andersom: worden schapen niet ziek van hondenpoep?

Honden worden aangetrokken door de lucht van mest en zullen af en toe iets van de mest opeten. Elke hondenbezitter weet dat een pup de neiging heeft haar eigen ontlasting of die van een andere hond op te eten. Het eten van ontlasting van de pups door de teef is wel als normaal gedrag te beschouwen. Konijnenkeutels worden uit het gras opgevist en paardevijgen opgeschrokt. Als deze nare, onsmakelijke gewoonte eenmaal is ontstaan, is het vrij lastig om dit gedrag weer af te leren. Vaak is er angst voor een infectie met eventuele wormen in de mest, maar schapenwormen kunnen de hond niet infecteren: honden hebben hun eigen wormsoorten en er is geen overeenkomst met de schapenwormen. Dat honden de wormen van de schapen over zouden kunnen nemen door het eten van mest is dus niet het geval. Honden onderling kunnen elkaar wél besmetten met “honden”wormen, door coprofagie maar meer nog door wormstadia in de eigen omgeving (bovenstaande komt uit een document van Dierarts Judith van Andel).

Ook is er angst voor de aanwezigheid van wormmiddelen of medicijnen in de schapenmest waardoor honden ziek zouden kunnen worden. Door de extensieve manier van grazen is het ontwormen van de schapen nauwelijks noodzakelijk en er wordt bijna geen antibiotica gebruikt.

Andersom is de ervaring dat bij er schapen die in stadsparken of uitlaatgebieden grazen geen problemen worden gezien met besmetting door parasieten of wormen uit hondenpoep. Dit omdat de honden in de stad geen kadavers of vers, onverhit slachtafval te eten krijgen (aldus dierenarts Judith van Andel).

 

Hoe vaak en hoe lang blijven de schapen grazen in een gebied of park?

In Deventer lopen 2 kuddes, een grote kudde van gemiddeld 250 schapen en een kleine kudde van rond de 125 schapen. Beide kuddes maken een vaste ronde langs diverse parken en groenstroken in Deventer. Elk gebied wordt 3x per jaar bezocht, tussen elke ronde zit ongeveer 10 weken. Elke dag of soms meerdere keren per dag krijgen de schapen een nieuw graasvak, afhankelijk van hoe het gebied eruit ziet en hoeveel gras er staat. In grote gebieden/parken blijft de kudde langer dan in andere parken, dat is ook weer afhankelijk van hoe groot het park is en hoeveel gras er staat.

 

Eten de schapen ook brandnetels?

Jonge prikkende brandnetels laten schapen staan. Zodra je de brandnetels afmaait is de prik eraf en vreten de schapen de brandnetels wel op. Zodra de brandnetels wat ouder zijn en de prik minder is wordt de plant in zijn geheel door schapen opgegeten.

 

Waarom staat er stroom om de schapennetten?

Er staat stroom op de schapennetten om de schapen binnen te houden en niet zoals sommige mensen soms denken om de honden buiten te houden. Als er geen stroom op de netten staat dan proberen schapen met hun kop door de netten het gras aan de andere kant van het net op te eten. Ze raken met hun oormerk in de netten verstrikt waardoor ze zich kunnen verwonden. Ook kunnen ze hierdoor het net weggetrekken waardoor ze ontsnappen wat gevaarlijke situaties kan opleveren.

 

Is de stroom gevaarlijk voor honden/kinderen?

Het is schrikdraad, je krijgt een schokje waardoor je schrikt en automatisch direct het net weer loslaat. Het is niet prettig, maar niet gevaarlijk.

 

Hoe worden de schapen verplaatst van het ene naar het andere gebied?

De schapen lopen van het ene gebied/park naar het andere gebied. Bij kleine afstanden loopt er 1 persoon met hond voorop en 1 persoon met hond achterop. We hebben oranje vestjes aan zodat we goed zichtbaar zijn in het verkeer. Moeten we grotere afstanden lopen dan rijdt er iemand met de bus en aanhangwagen mee om de schapen die onderweg toch niet mee kunnen komen een lift te geven.

 

Wordt de schapenmest in de parken/gebieden opgeruimd?

Als de kudde een park begraast worden de aanwezige voet- en fietspaden dagelijks geveegd.

 

Waarom ligt er soms schapenmest op de weg?

Bij een verplaatsing van het ene naar het andere gebied is het niet mogelijk alle voet- en fietspaden te vegen omdat de schapen dan een grote afstand afleggen. Alleen bij het vertrekpunt wordt de mest weggeveegd omdat de schapen juist bij vertrek de meeste keutels laten vallen.

  

Met hoeveel honden werkt Deventer Schaapskudde en van welk ras zijn ze?

De kudde werkt met 3 bordercollies.    

 

Schapen

Hoeveel schapen grazen er in Deventer?

Deventer Schaapskudde bestaat uit ongeveer 375 schapen verdeeld over 2 kuddes; een grote kudden van rond de 250 schapen en een kleine kudde van rond de 125 schapen. In het voorjaar is de grote kudde groter omdat er dan nog veel lammeren meelopen.

 

Wat wordt er gedaan aan dierenwelzijn?

De kudde wordt dagelijks gecontroleerd op kreupelheid en conditie. Wanneer nodig wordt het schaap behandeld. Regelmatig wordt ook de mest onderzocht op wormeieren. Is er een worminfectie, dan pas wordt er ontwormd. Door het extensief grazen hoeven we bijna niet te ontwormen.

Deventer Schaapskudde heeft een jaarabonnement bij een dierenarts die gespecialiseerd is in schapen. Elk jaar komt de dierenarts langs voor een bedrijfsbezoek, zorgt voor de jaarlijkse Q-koorts vaccinatie en in december worden de drachtige ooien gescand. Door het jaar heen is de dierenarts altijd bereikbaar voor vragen.

 

Hebben de schapen last van ziektes?

Wat vooral opspeelt bij Deventer Schaapskudde zijn klauwproblemen. Heideschapen zijn niet gewend aan te natte gebieden waardoor er broei ontstaat tussen de klauwen zodat deze gaan ontsteken. Dit is zeer pijnlijk voor de schapen, maar gelukkig na behandeling snel weer verholpen. Verder wordt regelmatig de mest gecontroleerd op wormeieren zodat er op tijd gehandeld kan worden bij een eventuele wormbesmetting. Gelukkig komt dit bijna niet voor door de extensieve manier van grazen.

 

Af en toe zijn de schapen gemerkt met een kleur, wat betekent dit?

Als we de klauwen van een schaap behandeld hebben dan geven we met een rode merkstift een rode streep op de kop zodat we weten dat het schaap behandeld is. Is er wat anders aan de hand dan kiezen we een andere kleur.

Vanaf september kleuren de konten van de schapen geel en groen, dit komt door het dekblok van de rammen. De rammen hebben een dektuig voor met een stempel erin (op hun borst). Zodra ze een ooi dekken kleurt de kont geel of groen.

 

Wat moet je doen als er een schaap op zijn rug ligt?

Soms ligt een schaap in het veld op haar rug en lukt het niet om zelf overeind te komen. Dit kan doordat ze net in een richel ligt of dat ze hoog drachtig is en door haar brede rug niet meer op kan staan. Blijft een schaap te lang op haar rug liggen dan sterft ze. Daarom is het belangrijk om direct in te grijpen. Vaak is een klein duwtje al voldoende om haar op te laten staan.

 

Welk schapenras is het?

Het merendeel van de schapen bestaat uit het Veluwse Heideschaap. Een deel oudere schapen met bruine koppen zijn Kempische Heideschapen en de jonge dieren zijn half Solognote en half Veluws Heideschapen. We zetten sinds 2 jaar Solognote rammen in om sterke klauwen in te kruisen. De Solognote rammen hebben een dieprode/bruine kop en poten.

 

Zijn er ziektes die schapen kunnen overdragen op mensen?

Deventer Schaapskudde voldoet aan de eisen van het keurmerk Zoönosen van de Gezondheidsdienst voor Dieren. Zoönosen zijn ziekten die overdraagbaar zijn van dieren op mensen.

 

Gaan de schapen ook op stal in de winter?

In februari gaan alleen de drachtige schapen op stal om af te lammeren. De jonge dieren blijven de hele winter buiten op winterweides bij boeren.

 

Wat is de draagtijd van een schaap?

De draagtijd van een schaap is 5 maanden min 5 dagen.

 

Wanneer gaan de rammen bij de kudde?

Rond half september gaan de rammen bij de kudde (ongeveer 9 rammen). De dektijd duurt 3 tot 4 weken.

 

Wat gebeurt er met de lammeren die geboren worden?

Elk jaar worden er ongeveer 400 lammeren geboren. De mooiste ooilammeren worden aangehouden voor het vervangen van de oude dieren in de kudde. Een deel van de lammeren wordt verkocht aan andere bedrijven en een deel blijft nog een jaar bij de kudde grazen en gaat na de winter naar een ander begrazingsbedrijf.

 

Voorgaande jaren waren de lammeren bijna allemaal wit en vanaf 2020 is alles bruin/zwart gevlekt. Hoe komt dit?

Sinds 2019 zijn er Solognote rammen ingezet waardoor er in 2020 geen enkel wit lam geboren is.

 

Waarom hebben de schapen een oormerk?

Vanuit de overheid is het een verplichting om de beide oren van een schaap te voorzien van een oormerk. In één oormerk zit een chip die uitgelezen kan worden m.b.v. een scanner. De reden hiervoor is dat elk dier traceerbaar moet zijn.

 

Waarom hebben de schapen verschillende kleuren fiches bij hun oormerk?

Ieder geboortejaar van het schaap heeft zijn eigen kleur fiche.

 

Wat gebeurt er met de wol?

Half mei worden de schapen geschoren. In Deventer is het Deventer Schaapskudde Wolproject actief die jaarlijks ongeveer 25 vachten afneemt. De wol wordt gewassen, gekaard en gesponnen waarna er allerlei leuke producten van worden gemaakt. De producten zijn te koop in het winkeltje Jeppe in het centrum van Deventer en het Deventer Schaapskudde Wolproject staat ook op vele markten in de omgeving. De rest van de wol ging voorheen naar de wolhandel maar omdat deze handel dit jaar (2020) geheel is ingestort gaan we kijken of de afzet ook anders georganiseerd kan worden in de toekomst.

 

Hebben de schapen last van teken en kunnen ze de ziekte van Lyme overbrengen op mensen?Schapen kunnen teken bij zich dragen, maar in de stadsparken komen weinig teken voor. Uit onderzoek is gebleken dat honden en mensen met de ziekte van Lyme besmet kunnen raken door geïnfecteerde teken op voornamelijk knaagdieren. De vraag wat de invloed van rondtrekkende schapen is moet worden beantwoord met “klein”(Dr. Maarten C. Pieterse, specialist gezondheidszorg kleine herkauwers, werkzaam bij Faculteit Diergeneeskunde te Utrecht).

email: deventerschaapskudde@gmail.com 
Facebook: DeventerSchaapskudde
telefoon: 06 23491039
KvK: 62660721